jan
Vertrouwen is goed maar controle is altijd beter
De foto's worden geladen.. Er is over het grondbedrijf al veel gezegd en geschreven. Zowel hier als in de Stentor, in het gemeentehuis en gewoon op straat in Apeldoorn.
Van de talloze reacties is er ééntje die mij is bijgebleven.
In de Stentor schreef ene Henk onderstaande tekst:
Realiseer je bij alles dat een vakwethouder over alle ins en outs beschikt. Hij heeft daar ook alle tijd voor als fulltimebestuurder. Uit tientallenjaren ervaring weet ik dat een gemeenteraadslid nog niet 5% van alle informatie heeft en al helemaal geen verstand heeft van alle ingewikkelde zaken die spelen rond een Grondbedrijf. Raadsleden komen om half 6 thuis van hun normale baan, eten wat en storten zich dan in het raadwerk. Die mensen mogen ervan uitgaan dat zij goed en volledig worden geïnformeerd door het college. Daarom is het ook een politieke doodzonde als een wethouder de raad te laat, onjuist en onvolledig heeft geïnformeerd. Slachtoffer de raad niet, want juist zij zijn wel degene geweest die de enquetecommissie heeft ingesteld om de onderste steen boven te krijgen. Don’t shoot the messenger!
Henk – 21-01-2012 | 20:11
Een opvallende tekst, die waarschijnlijk van een gemeenteraadslid komt die Henk heet (Henk Schutte zou mijn gok zijn, maar dat weet ik niet zeker). Want hij zegt eigenlijk dat een gemeenteraadslid de tijd, de kennis en de informatie niet heeft om het college goed en adequaat te kunnen controleren. En dat is nu juist waar een gemeenteraad voor bedoeld is. Vergelijk het met een beursgenoteerd bedrijf. Daar heb je een raad van bestuur en een raad van commissarissen. De laatste bepaalt mede de koers en keurt besluiten van de raad van bestuur goed, en controleert deze. Zo ook bij de gemeentelijke overheid.
Parttime liefdewerk oud-papier.
In de gemeenteraad zit een dwarsdoorsnede van de Apeldoornse bevolking. Van onderwijzers tot ondernemers, medewerkers van het kadaster tot de vice-directeur van VNO-NCW. Stuk voor stuk intelligente en bevlogen mensen neem ik aan, die dit debacle toch niet aan hebben zien komen, of niet willen hebben zien komen. Laten we nu eens aannemen dat wat Henk hierboven zegt klopt. Dat de materie te complex is om te begrijpen en dat het gemeenteraadsleden aan tijd en informatie ontbreekt.
Is dat dan niet één van de belangrijkste leerpunten van dit hele zooitje?
Apeldoorn werkt met een begroting van ca. 500.000.000 euro. Een half miljard(!) euro per jaar. Lees dan nog bovenstaande reactie van Henk eens en denk er eens over na….. In Apeldoorn, maar ook andere steden, is er dus een gemeenteraad die een college moet controleren die een half miljard per jaar uitgeeft en die gemeenteraad doet dat er ’s-avonds na een dag hard werken even bij. Logisch dat je dingen over het hoofd ziet, denk ik dan. Kun je ze dat kwalijk nemen?
Je kunt ze kwalijk nemen dat ze niet eerder aan de bel hebben getrokken over hun gebrek aan tijd en kennis en informatie.
Aan de andere kant geloof ik wel dat 80-90% van de gemeenteraadsleden zich 100% inzet voor het werk dat ze doen voor een vergoeding van (slechts) zo’n 1800 euro bruto.
Ontoelaatbaar
Ik vind persoonlijk dat het ontoelaatbaar is om een college dat een dergelijk bedrag te besteden heeft te laten controleren door 39 goedwillende hardwerkende parttimers. Dat is vragen om problemen, aangezien de gemeenteraad geen partij is voor fulltime volledig geïnformeerde wethouders.
Schaduwcollege een oplossing?
Als er geen tijd en geen kennis is, dan moet je ervoor zorgen dat de tijd en de kennis er wel komt. Daar moet je creatief in zijn, maar laat ik eens een voorzetje doen om de discussie aan te zwengelen.
- Voor iedere fulltime wethouder komt er een fulltime vakspecialist in de gemeenteraad van 1 van de partijen.
- Deze gemeenteraadsleden vormen een schaduwcollege dat over alle informatie kan beschikken die een wethouder ook heeft.
- Binnen dat schaduwcollege is de oppositie sterker vertegenwoordigd dan de bestuurspartijen.
- Dit schaduwcollege praat op reguliere basis met ambtenaren (vertrouwelijk), externe specialisten, en haar eigen gemeenteraad.
Doel:
- beter begrip van complexe zaken
- een luisterend oor voor ambtenaren
- meer tijd om een betere risico-inschatting te maken
- meer tegenwicht aan het college
Kost dat geld?
Dat kost geld. Ja. Maar reken even mee: Als je door betere controle eens in de 50 jaar een crisis van deze omvang maar half zo groot laat worden door betere controle dan bespaar je zo’n 2 miljoen euro per jaar. Daar heb ik best wat geld voor over. Want vertrouwen is goed, maar controle is altijd beter. Ook in Apeldoorn zo is helaas gebleken
Loading ...
Het is een sneue figuur het raadslid, na een dag van hard werken, afgemat om half zes thuis komen. Kant en klare nasi in de magnetron schuiven, nog snel even de agenda van de komende vergadering doornemen en dan voor een schamele vergoeding op de fiets naar een volstrekt overbodige vergadering. Als volslagen nitwit luisteren naar een wethouder die bekend staat om zijn ingewikkelde verhalen, een wethouder met veel kunde en kennis. Het sneue raadslid kent z’n plaats, accepteert al jaren zijn informatie achterstand, weet de weg niet in het stadhuis en kent geen enkele ambtenaar bij naam. Het sneue raadslid doet soms een poging tot het stellen van een vraag aan de wethouder met fulltime kennis en hoopt dan dat het antwoord niet al te ingewikkeld is. Dit is volgens ene Henk de status van een raadslid, het is alleen zo sneu voor de Apeldoornse burger.
(meld dit als ongepast!)
Dualisme zorgt voor een duidelijke scheiding van petten tussen raad en college. Echter een nadelig effect van dit systeem is de permanente kennisachterstand van de raad. Deze laatste partij zou in mijn ogen een actievere rol moeten spelen in het vergaren van kennis en informatie (dus meer dan infromatie vanuit de krant). Het is jammer dat de leden van de raad dat nu pas beseffen.
(meld dit als ongepast!)
Helder betoog Frans
Als ervaringsdeskundige weet ook ik, dat je gezien de tijd, je niet alle in’s en outs eigen kunt maken. Dat moet je als raadslid accepteren.
Je verschuilt je zelf achter de term “vertrouwen”. Je gaat er vanuit dat de verantwoordelijke wethouder je de juiste informatie geeft. Wantrouwen wordt ook door je fractiegenoten, niet op prijs gesteld, zelfs niet gezond wantrouwen. Een azijnpisser wordt niet op prijs gesteld.
Terug kijkend zijn ook door mij besluiten gesteund waar ik oprecht spijt van heb. Fractiediscipline speelt soms een rol, maar ook een niet onvolledige informatie van de wethouder.
Wat belangrijk is, bij besluiten, is het voortraject, welke alternatieven waren er, wat bepaalde uiteindelijk de keuze. Dit zicht ontbreekt volledig.
(meld dit als ongepast!)
Beetje raar dat de raad voor het uitvoeren van haar controlerende taak blijkbaar compleet afhankelijk is van de informatie en de blauwe ogen van degene die ze moet controleren. Volgens mij is dat niet helemaal het idee achter de scheiding van de uitvoerende taak van het college en de controlerende taak van de raad. Volgens mij heeft de raad dan ook meer instrumenten om benodigde kennis en achtergronden te krijgen voor eventuele belangrijke besluiten, dan hier wordt gesuggereerd. Als de contorolerende taak van de raad uitsluitend rust op vertrouwen, zoals hier wordt aangegeven, dan kan het dualisme wel weer worden afgeschaft.
(meld dit als ongepast!)
@Piet
In principe heb je gelijk, het functioneert niet naar behoren
Als raadslid heb je wel de mogelijkheid om naar ambtenaren te stappen en alle vragen te stellen. Het wordt echter niet op prijs gesteld, het kan getuigen van wantrouwen. Nog daargelaten dat je weinig tijd hebt.
En vergeet ook niet de sociale banden, college is een soort schoonzoon, daar pik je ook meer van dan van een afstandelijke kennis.
Maar het is eigenlijk “van de gekke” dat je wantrouwig moet zijn. Eerlijk en integer handelen van een wethouder moet de norm zijn. Tegen oneerlijkheid kun je je nauwelijks weren.
En – gezien het rapport – schortte er nogal wat aan een aantal eigenschappen die je kunt verwachten van een college
(meld dit als ongepast!)
Hoi Strangeart
Eerlijk en integer handelen moet de norm zijn. Ben ik het mee eens.
Het bestempelen van eigen onderzoek, eigen initiatief en eigen informatievoorziening als wantrouwen is in mijn ogen het slechtste wat kan gebeuren omdat je dan eigen initiatief van de raad in de kiem smoort.
Als (met de nadruk op als) het inderdaad zo is dat binnen de 4 muren van het gemeentehuis een raadlid dat vragen stelt als wantrouwend wordt gezien en dat dat niet op prijs wordt gesteld, dan is er met de organisatie binnen het stadhuis heel veel meer mis ben ik bang.
Een dergelijke instelling betekent namelijk in mijn ogen dat je als raadslid per definitie niet het werk mag en kan doen waarvoor je gekozen bent.
maar goed, ik ben ook maar een buitenstander die afgaat op wat online reacties, dus wie weet zijn er nog andere zienswijzen.
(meld dit als ongepast!)
Sinds 2002 is de gemeenteraad het hoofd der gemeente, stelt zij de kaders vast, maken de wethouders geen deel meer uit van de gemeenteraad en kunnen zij ‘van buiten’ worden aangetrokken, wordt de gemeenteraad ondersteund door een eigen griffie en kan zij een beroep doen op een onafhankelijke rekenkamer. Het lijkt heel wat, maar de invoering van deze verhoudingen kost tot de dag van vandaag blijkbaar veel energie. Er gaat veel mis. Bijzonder slecht voor het vertrouwen in de lokale politiek. Terwijl de dualisering juist bedoeld was deze te verbeteren.
De raad zou haar volksvertegenwoordigende taak beter kunnen vervullen door haar taak scherper te onderscheiden van die van B&W. In plaats daarvan wordt zij nu opgeslokt door de machtstrijd met het college, door interne procedures, door de extra taken.
Raadsleden en wethouders moeten zich veel sterker realiseren dat de kiezer geen mandaat geeft aan de gemeenteraad of het college, maar aan politieke partijen. Dat de politieke strijd moet gaan om de macht tussen partijen.
(meld dit als ongepast!)
@Geert
Meer polarisatie tussen politieke partijen en minder consensus?
Ben ik trouwens wel een voorstander van
(meld dit als ongepast!)
Beroepsmatig ben ik destijds betrokken geweest bij de aanleg van de Betuwelijn. U weet wel, die spoorlijn dwars door de Betuwe, speciaal voor het goederenvervoer per trein van de Rotterdamse havens naar het Duitse Rührgebied. Ook zo’n groot succes, zeker daar waar het de aansluiting met het Duitse spoorwegennetwerk betreft. Niet dus, maar daar wil het verder dan ook niet over hebben. Waar ik het wèl over wil hebben is de realisatie van die Betuwelijn in relatie tot politieke ambities. Dat wil ik niet zomaar, maar omdat ik duidelijke parallellen zie met het gebeuren rondom het Apeldoornse Grondbedrijf…
De Betuwelijn was destijds een nogal discutabel project. Dat kwam onder andere omdat het een megaduur project was, waardoor het in politiek opzicht maar moeilijk te verkopen was. Als men de kosten aanzienlijk zou kunnen drukken, zou de politieke goedkeuring een stuk eenvoudiger binnen te halen zijn. En aldus geschiedde; bouwkundig werd het project door de projectontwikkelaar dusdanig uitgekleed dat het in financieel opzicht politiek gezien haalbaar bleek en hij daarmee de goedkeuring tot realisatie binnen hengelde. Aangezien die “uitkleding” in bouwkundig opzicht echter wèl noodzakelijk was zou de projectontwikkelaar de financiering daarvan middels meerkostenrekeningen indienen en betaald krijgen. Ik heb een aan zeker-weten grenzend vermoeden dat de dames en heren politici in meerderheid hier destijds géén weet van hebben gehad. Zij hadden niet de inhoudelijke kennis die de projectleider wel had. Met uiteindelijk als gevolg een kosten- of budgetoverschrijding van vele tientallen miljoenen. Wellicht kunt u zich dit nog wel herinneren…
Ik moest hier aan denken toen het echec met het Apeldoornse Grondbedrijf zich openbaarde. Het is niet de eerste megablunder uit de Nederlandse politieke geschiedenis, en het zal zeker niet de laatste zijn. Daarvoor leert de mensheid blijkbaar niet goed genoeg van z’n eigen verleden. Het is dan ook niet zo verwonderlijk dat ik een onderlinge parallel zie in de tè grote ambities, in de egotripperij en navenant gedrag; het kennelijk achterhouden van essentiële informatie van degene met de kennis aan diegenen met de uiteindelijke beslissingsbevoegdheid. En ook hier hadden de raadsleden dus kennelijk niet de kennis die de wethouder wel had. Waar dat toe kan leiden is ons allen inmiddels pijnlijk duidelijk geworden, al is dat verhaal nog lang niet klaar. Word vervolgd, naar verwachting donderdagavond aanstaande…
Nu gaat het mij niet om de gevolgen, maar over hoe dit in de toekomst te voorkomen. Van die paar raadsleden die ik ken weet ik dat ze, ongeacht hun politieke kleur, naar eer en geweten en met volle overgave hun taak proberen te vervullen. Dat ze daarmee nog steeds niet onfeilbaar zijn is mij ook wel duidelijk. Niettemin ben ik bereid aan te nemen dat dit voor bijna alle raadsleden geldt. Jazeker; bijna alle. Zo nu en dan zit er stiekem toch een verdwaalde minkukel tussen. Dáár heb ik er ook één van gekend. Maar in beginsel proberen zij allemaal er het beste van te maken. Hetzelfde mag je verwachten van de burgemeester en de wethouders (B&W). Op een enkele negatieve uitzondering na moeten we er van uit kunnen gaan dat óók zij naar eer en geweten en vol overgave hun taak proberen te vervullen. En óók daar zullen wel eens fouten gemaakt worden. Wel jammer natuurlijk, maar wie maakt nu nooit een fout? Niets menselijkers dan dat toch?
Maar daar zit volgens mij het probleem ook niet. Heel simpel gezegd is het volgens mij allemaal terug te voeren op “informatievoorziening”, iets wat hierboven ook al meerdere mensen is betoogd. Het is dan ook zaak dat de raadsleden exact dezelfde gegevens gaan ontvangen als de wethouders. Want is het probleem dan niet opgelost? Daarmee is de kans op fouten niet weggenomen, maar hebben beide partijen in dit duale systeem in ieder geval wèl dezelfde uitgangspunten bij de besluitvorming. Dat moet toch op de één of andere manier te organiseren zijn? Zo moeilijk kan dat volgens mij niet zijn…
(meld dit als ongepast!)
Hoi Harry,
Je reactie toont het belang van volledig informatiegelijkheid duidelijk aan. In het formele deel moet het mogelijk zijn over gelijke info te beschikken. Verslagen, gespreksnotities en mail kunnen allemaal gedeeld worden.
Wat niet kan, en wellicht nog belangrijker is, is de mondeling overgedragen informatie middels gesprekken, informele meetings en vergadering die niet, of niet volledig genotuleerd worden. Dat is een stuk lastiger op te lossen.
Ten tweede speelt beschikbare tijd ook een rol zoals al eerder vermeld. Als een raadslid maar 5% van de informatie met moeite kan verwerken, hoe moet het dan als die informatiestroom vervijfvoudigt of nog meer?
(meld dit als ongepast!)
Hoi Frans,
De praktische kant van mijn betoog is, zoals dat wel vaker het geval is, lastiger dan de theoretische kant. Lastiger, maar zeker niet onoplosbaar. Al vereist het wel een soort van cultuuromslag…
Een papieren informatiegelijkheid voor B&W en raadsleden is eenvoudig te realiseren lijkt me; Iedereen krijgt gewoon alle stukken aangereikt. Om een eventuele onvolledige en/of onjuiste verslaglegging daarin te voorkomen zou men dit kunnen laten samengaan met geluidsopname(n) van de bij desbetreffend bespreking behorende verslag(en). Daarnaast zou men kunnen afspreken dat mondeling overgedragen informatie, middels gesprekken en/of informele meetings, die niet op enigerlei wijze schriftelijk wordt vastgelegd, ook niet mee mag tellen in de besluitvorming. Eigenlijk dus min of meer zoals dat in de rechtspraak gaat. Dat systeem zou men als voorbeeld kunnen, of moeten, nemen…
De beschikbare tijd van een raadslid is een stuk lastiger op te lossen. Hoewel misschien wenselijk, is het niet bepaald reëel, want onbetaalbaar, om fulltime raadsleden te installeren. Ik vermoed dat er niet veel anders mogelijk is dan dat de politieke partijen dat zelf intern moeten oplossen. Men zou dan per beleidsterrein een (of meerdere) specialist(en) in huis moeten hebben, die hun raadslid op dat topic volledig bijstaat, ook tijdens een overleg. Maar of dit ook in de praktijk haalbaar is, is nog maar de vraag. Niettemin wel een overweging waard…(?)
(meld dit als ongepast!)
Mooie betogen
Vooral het gegeven van “gelijke informatie” is cruciaal.
Ook mijn ervaring uit het verleden is dat er zeer ambitieuze raadsleden zijn, ieder heeft zijn/haar eigen specialiteit, vaak sociaal gericht maar minder vaak cijfermatig. Thema’s als grondbedrijf zijn echter niet zo sexy en moeilijk bespreekbaar in een fractievergadering.
Beetje Off-topic maar raadsleden krijgen een redelijke vergoeding en een relatief hoog uursalaris. Je mag dan wel eisen stellen, citaat van een Amsterdams raadslid (uit de Volkskrant
http://www.volkskrant.nl/vk/nl/3184/opinie/article/detail/3143460/2012/01/30/Bezuinig-op-salaris-van-raadslid-niet-op-de-raad.dhtml
)
Zo ontvang ik maandelijks bruto bijna 2.750 euro (zo’n 1.500 netto). Hiervoor moet ik buiten de recesperiodes ongeveer een dag per week vergaderen en dit voorbereiden. Gemiddeld kost dit een halve werkweek. Dan is de beloning van 2.750 euro wel erg ruim en blijkt een Amsterdams raadslid omgerekend naar een voltijdsalaris te behoren tot de 10 procent hoogste inkomens in Nederland
(meld dit als ongepast!)
Natuurlijk hoeven niet voor elke issue alle middelen ingezet te worden om informatie te vergaren. Echter als er vanuit andere bronnen (de provincie) serieuse signalen worden afgegeven ten aanzien van risicovol handelen, dan lijkt mij dat genoeg reden om dit in dat geval wel te doen.
(meld dit als ongepast!)
@ StrangeArt.
In dat geval heeft de lieve vrede in de politiek (slappe knieën van raadsleden) Apeldoorn zo’n 200.000.000 euro gekost. Want vanuit de berichtgeving begrijp ik dat ambtenaren weldegelijk over andere informatie beschikte die de raad dus nooit heeft bereikt.
(meld dit als ongepast!)
Citaat:
Echter als er vanuit andere bronnen (de provincie) serieuze signalen worden afgegeven ten aanzien van risicovol handelen, dan lijkt mij dat genoeg reden om dit in dat geval wel te doen.
Einde citaat
De hamvraag is of deze informatie wel gedeeld is met de raadsleden. Ik betwijfel dat. Als raadslid kun je alleen goed functioneren als kritische en beleidsbepalende informatie wordt gedeeld. Maar – gezien het grondbedrijf onderzoek – is de betrokken wethouder een pathologische “onder de tafel veger”
(meld dit als ongepast!)