jan
ZZP-en: de nieuwe armoede?
De foto's worden geladen.. ZZP-en en Freelancen is de trend. Over het echte succes ervan, daar heb ik zo mijn twijfels over. Verkapte werkloosheid en stille armoede is het, een kind van deze tijd in deze economische recessie. De echte ZZP-ers en Freelancers buiten beschouwing gelaten. Zij hebben bewust gekozen voor zelfstandig ondernemerschap of om Freelance werkzaamheden te gaan verrichten, maar voor veel huidige ZZP-ers is dit een “oplossing” om uit of niet in de WW te komen. Bij deze groep ontstaat volgens mij het probleem, want veel van deze startende ZZP-ers weten niet eens waar ze aan beginnen! Ze weten net te weinig over de juridische en fiscale consequenties om succesvol ondernemer te zijn en (niet onbelangrijk volgens mij) betrouwbaarheid en zekerheid te bieden aan hun opdrachtgevers.
Laten we beginnen met de begrippen ZZP-er en Freelancer. Hoewel deze begrippen veelal door elkaar gebruikt worden is er wel degelijk een fors verschil. De juridische en fiscale consequentie komt uiteindelijk op het bordje van de opdrachtgever te liggen, soms met dreigend faillissement als afscheidscadeau. Heel extreem gesteld, ik weet het, maar stel je als serieuze ondernemer op de hoogte van de nodige feiten of begin er niet aan.
Een Freelancer is dus niet hetzelfde als een ZZP-er. Een Freelancer mag, om te beginnen niet meer dan 16 uur per week freelance werkzaamheden verrichten. Bij opdrachten van meer dan 16 uur per week moet de Freelancer zich inschrijven als ZZP-er. Wie is nu ZZP-er en wie is Freelancer?
De ZZP-er…
is volgens de fiscus een ondernemer, staat ingeschreven bij de Kamer van Koophandel, heeft meestal een BTW nummer en stuurt facturen. Om zijn status richting opdrachtgevers te verduidelijken krijgt hij van de fiscus een VAR (verklaring arbeidsrelatie), waarin staat dat zijn inkomsten als winst uit onderneming worden gezien. (VAR WUO) Of de ZZP-er is Directeur Grootaandeelhouder van zijn eigen BV. (VAR DGA) De ZZP-er regelt zelf zijn arbeidsongeschiktheidsverzeker
De Freelancer…
is een zelfstandige, in die betekenis dat hij zelf zijn opdrachten regelt, zelf afspraken maakt over verdiensten, werkzaamheden en de duur van de opdracht, maar die fiscaal niet de status van ondernemer heeft. Hij heeft dus geen inschrijving bij de Kamer van Koophandel, geen BTW nummer en geen VAR WUO of VAR DGA of in zijn bezit. Een Freelancer is in het bezit van een VAR ROW (resultaat uit overige werkzaamheden). De freelancer kiest ervoor om verloond te worden binnen een (al dan niet fictieve) dienstbetrekking. Een freelancer mag geen factuur sturen, maar er dient altijd een loonverwerking plaats te vinden met afdrachten voor loonbelasting en sociale premies. Zodoende heeft de Freelancer wel recht op bijvoorbeeld een ziektewet of een werkloosheidsuitkering.
Ik vermoed dat de meesten die zichzelf doorgaans Freelancer noemen eigenlijk ZZP-er zijn. Hoe je het ook noemt, dat maakt ook eigenlijk niet veel uit, zolang je handelen naar deze begrippen maar correct is. Dat betekent ook dat als je staat ingeschreven als ZZP-er op een bepaald vakgebied, je ook werkzaamheden dient te verrichten op dát vakgebied. Begeef je je voor een bepaalde opdracht op een ander vakgebied om toch in je inkomsten te blijven voorzien, dan dien je een andere VAR aan te vragen.
Dan hebben we het nog niet gehad over verkapt dienstverband. Er zijn genoeg werkgevers en werknemers die menen dat ZZP-en de oplossing is om geen onbepaalde tijdcontract met elkaar aan te gaan en toch de werkzaamheden voort te zetten. Dat kan niet! Het is een verkapte arbeidsrelatie en heeft juridische consequenties die je juist wil voorkomen.
Zijn er dan helemaal geen marges? Niet een paar maanden om toch een opdracht af te ronden, zonder er meteen juridische en contractuele consequenties te aanvaarden? Jawel. Laat je, ook als potentiële ZZP-er, eens goed voorlichten door een bureau die daarin gespecialiseerd is. Dat kan een uitzendbureau zijn met wie je een goede relatie hebt of een goede payrollorganisatie die de zaken juridisch en fiscaal goed op orde heeft. Laat daarbij altijd je gezond verstand spreken. Tenslotte is je gezond verstand nog altijd een groot rijkdom.
Loading ...
Bij het lezen van de titel dacht ik “Daar gaan we weer, alweer zo’n zielig verhaal over de zzp’er terwijl dit voor het merendeel niet opgaat”. Na het lezen kwam ik tot de conclusie dat in het stuk waardevolle tips werden beschreven maar dat de titel een verkeerde afspiegeling geeft van het geen er beschreven wordt; jammer!
(meld dit als ongepast!)
De titel heeft je dus wel uitgedaagd om te lezen… Bedankt voor je compliment over waardevolle tips, maar zeker ook bedankt voor je kritiek ten aanzien van de titel. Ik neem het ter harte!
(meld dit als ongepast!)
Beste Rachel,
Ik zie niet waarom je geen ZZP’er, freelancer en ondernemer tegelijk kunt zijn. Ik voel me ondernemer en word door de fiscus ook zo gezien. Ik investeer, in kennis, opleiding, netwerk en bedrijfsmiddelen en draag zelf allerlei risico’s. Bij dat ondernemerschap horen fiscale verplichtingen,maar ook fiscale faciliteiten (o.m. ondernemersaftrek en voor sommigen startersaftrek, investeringsaftrek enz.) Ik regel mijn eigen opdrachten en onderhandel mijn eigen tarieven uit. Formeel heb ik met niemand een gezagsverhouding,
Ik sta op de freelance lijst van verschillende opdrachtgevers, die mij vaak betitelen als freelance journalist of -adviseur. Zij krijgen van mij netjes een factuur na verrichte arbeid. Ik sta ingeschreven bij de KvK. Ik heb een BTW-nummer. Ik heb van stond af aan een VAR WUO en vrijwaar op die manier mijn opdrachtgevers van een aantal verplichtingen en met hen heb ik geen verkapt dienstverband. Ik opereer vanuit een eenmanszaak. Dus ik ben geen DGA, want de rechtsvorm van mijn bedrijf is geen besloten vennootschap. Ik voer een eenvoudige, maar deugdelijke administratie, die eens per jaar nog eens een keer helemaal wordt nagelopen door een administratiekantoor.
Volgens mij trek je de grenzen te rigide, Rachel, en haal je wat zaken door elkaar. De Belastingdienst is redelijk pragmatisch en meegegaan met de tijd en de economische realiteit, volgens mij. Het gaat er vooral om dat je als ZZP’er niet langdurig het grootste deel van je omzet weghaalt bij één of twee opdrachtgevers, waarmee je eigenlijk een verkapt dienstverband hebt. Maar zelfs als je een tijdje wel in touw bent voor één of twee opdrachtgevers, bijvoorbeeld als interimmer, is de Belastingdienst in de regel coulant. Zeker in de crisis, waarin opdrachtgevers wegvallen en nieuwe niet altijd gemakkelijk te vinden zijn: liever wel afdrachten lees belastinginkomsten dan een failliete belastingplichtige.
De stille armoede van veel ZZP’rs heeft volgens mij niks te maken met de status die zij genieten, maar ligt in het gegeven dat zij een nieuw leger rechtelozen vormen, dat niet kan terugvallen op de sociale zekerheid. Een groep die zich laat uitknijpen door opdrachtgevers die voor het laatste dubbeltje gaan en die zelf ook meedoet aan marktbederf. Zij zijn ‘wegwerpwerkers’, en tevens de smeerolie van een deel van onze economie. Daarbij speelt een rol dat veel ZZP’ers, uit de nood geboren en soms aangemoedigd door UWV of sociale dienst (weer een stukje caseload en een uitkering minder…) het pad van het ondernemerschap inslaan, terwijl ze daar eigenlijk niet geschikt voor zijn. Maar dat is volgens mij een heel andere discussie.
Het zijn slechts etiketjes, veel belangrijker is dat je als freelancer, zzp’er of hoe je je ook noemt, je zaakjes goed voor elkaar hebt. En als je dat niet in de vingers hebt, kun je je wellicht beter melden bij een payroller zoals jij, of een uitzendbureau. Maar met gezond verstand en wellicht wat hulp kom je ook als eenpitter zelfstandig een eind in de goede richting.
(meld dit als ongepast!)
Goed dat je in de bres springt. Ik ken genoeg ZZP-ers en Freelancers die echt goed in hun vak zijn. Maar heb er gaandeweg ook genoeg een aantal gezien, die roepen dat ze voor zichzelf gaan beginnen, dat doen, maar het gewoon niet kunnen. Dat ontstaat vaak uit een stuk frustratie (goede drijfveer), maar in de praktijk blijkt het niet altijd zo simpel Zeker als je niet van alle aspecten afweet, niet een juist of groot netwerk hebt of simpelweg niet genoeg financiële middelen hebt om die hulp in te kopen.
Denk dat de essentie van het blog is – mijn interpretatie – : bezint eer gij begint. Wat weer neerkomt op de eerste woorden van jouw laatste regel… Met gezond verstand… Toch wel heeeeuul belangrijk!!
(meld dit als ongepast!)
Yvonne, ik ben ook heel blij dat je reageert. Je zet een goed stuk neer over hoe je ondernemerschap als ZZP-er of Freelancer in kunt zetten. Ik geef het aan het begin van mijn blog al aan: “” De echte ZZP-ers en Freelancers buiten beschouwing gelaten. Zij hebben bewust gekozen voor zelfstandig ondernemerschap” Jij hebt je zaken uitstekend geregeld en weet exact wat het inhoudt en wat de spelregels zijn. Daarmee zijn er ook zekerheden voor de opdrachtgevers gewaarborgd. Complimenten!
Randy geeft het al aan. De essentie van mijn blog is bezint eer gij begint. Ik zit toch regelmatig in gesprek met kandidaten die overwegen Freelancer/ZZP-er te worden en er toch redelijk eenvoudig over denken. En ook bij opdrachtgevers blijkt dat er toch nog veel onduidelijkheid heerst en dossiers niet goed op orde zijn. Er zijn bedrijven die toch forse claims van de belastingdienst opgelegd hebben gekregen vanwege verkapt dienstverband. Er is zelfs een periode geweest, waarin medewerkers van grote organisaties gingen ZZP-en, enorme tarieven hanteerden en zich als zelfstandige weer lieten inlenen door hun oud-werkgever. (verkapt dienstverband) Dat was echter een andere economische periode. Jij geeft aan dat de stille armoede van veel ZZP’ers niks te maken heeft met de status die zij genieten, maar ligt in het gegeven dat zij een nieuw leger rechtelozen vormen, dat zich laat uitknijpen door opdrachtgevers die voor het laatste dubbeltje gaan en die zelf ook meedoet aan het marktbederf. En dat is ook zo!! De tarieven staan al een tijdje onder druk en zo blijft de cirkel rond.
Je zegt: “Daarbij speelt een rol dat veel ZZP’ers, uit de nood geboren en soms aangemoedigd door UWV of sociale dienst (weer een stukje caseload en een uitkering minder…) het pad van het ondernemerschap inslaan, terwijl ze daar eigenlijk niet geschikt voor zijn. Maar dat is volgens mij een heel andere discussie.” Waarom een andere discussie? Ik vind het zeer waardevol om om dit toch aan te zwengelen, want dit is volgens mij exact de basis van de huidige ZZP’er van de armoede.
(meld dit als ongepast!)
Beste Rachel,
De titel van je stukje en je commentaar op de adequate reactie van Yvonne is misschien wel het meest relevante deel van je Blog.
Even een weetje over de ZZP.: van de 700.000 ZZP’ers verdient ca. 50% minder dan €5000,- (ik vergeet geen nul) per jaar. Dat even ter correctie op Richard hierboven. UWV’s hebben de laatste jaren ‘uitstromende’ bankiers en andere ‘boventalligen’ in rotten van vier het ‘ondernemerschap’ in geblazen (inderdaad: weer een stukje caseload en een uitkering minder). Dat betekent een verwatering van aanbieders die voor klanten ondoorzichtig is.
De overheid vaart wel bij beperkte transparantie van de groep ZZP’ers. Ze tellen niet mee in de werkloosheidscijfers omdat ze -juist- niet als zodanig geregistreerd staan. Ook vakbonden hebben een broertje dood aan ZZP’ers want die zijn niet zo geinteresseerd in CAO’s en het afsluiten daarvan, en dat is nou juist de kerncompetentie van vakbonden. Dat laatste vertaalt zich in een belabberde vertegenwoordiging van ZZP’ers in de SER, het overlegorgaan werkgevers werknemers.
Treurig is dat ZZP’ers zich ook nauwelijks roeren. CV- en marketingtechnisch staat het immers niet goed om er voor uit te komen dat je werkloos bent. Dus zwijgt men, kruipt over Linkedin, met ronkende teksten over ‘Nieuwe uitdagingen’ (zo noemden die consulent van het UWV en de Outplacementadviseur het toch?) Het is een ‘conspirancy of silence’ waar in alle partijen vanuit verschillende motieven hun kaken stijf op elkaar houden. De ZZP’er die zich niet als werkloos gekend wil hebben, de Vakbonden omdat de ZZP’er te exotisch is ten opzichte van de klassieke achterban en de Rijksdoverheid die wel linker uitkijkt dan bovengenoemd werkloosheidsgetal onder ZZP’ers uit te zoeken. Dat zou het heerlijke cijfer van 5% werkloosheid ineens verdubbelen naar ‘Amerikaanse toestanden’: 10% werkloosheid. Daar gaat de Nederlandse Triple A status.
Laat ik de knuppel in het hoenderhok gooien. Ik ben 18 jaar zelfstandig en zit al tien maanden zonder opdrachten thuis. Inmiddels ken ik heel veel anderen in soortgelijke situaties. Het einde is nog niet in zicht. Het is crisis in Nederland, veel erger dan onze breedbekkikkerende MP wil toegeven.
Dat ik geen losgeslagen ‘nutcase’ ben maar mij baseer op onderbouwde informatie moge blijken uit het stukje dat Hans Kamps, kroonlid van de SER en partij-ideoloog van de PvdA al weer bijna 2 jaar geleden in het Financieel Dagblad schreef:
http://fd.nl/Archief/2010/04/19/sluwe-list-we-maken-van-iedere-werkloze-een-ondernemer
(meld dit als ongepast!)
Caseloadvermindering
Het is niet goed gesteld met de ZZP ers. Opdrachtgevers aarzelen, durven alleen in te stappen op op voorhand gegarandeerde resultaten. Headhunters springen er op in door mensen aan te bieden tegen absurd lage tarieven. 50% van de ZZP -ers verdient minder dan €5000,- bruto per jaar. Dat mag je gerust werkloos noemen. Uitgaande van 700.000 ZZP-ers betekent dit vrijwel een verdubbeling van het werkloosheidspercentage in Nederland. Met 10% werkloosheid schrijven we Amerikaanse cijfers en double digits. Somber geluid? Misschien wel maar het is niet anders. Rutte en Verhagen mogen stralend beweren dat Nederland prachtige werkloosheidcijfers heeft het is niet waar. Alles om de Triple A status van Nederland te waarborgen. Achter de ronkende Linkedin profielen van menig ‘ondernemer’ op Linkedin, gaat verborgen armoede schuil. De uitdaging ligt bij dit kabinet. Geen cijfers parfumeren, niet bot bezuinigen maar zorgen dat er meer werk komt. Voor jong en oud. Tijd voor een meer zichtbare oplossing, te beginnen met de erkenning van het probleem. Sommige mensen hadden de scam van de UWV’s al een aantal jaren geleden door:
http://fd.nl/Archief/2010/04/19/sluwe-list-we-maken-van-iedere-werkloze-een-ondernemer
(meld dit als ongepast!)
Het UWV verdwijnt uiteindelijk toch wel. Het UWV wordt steeds verder uitgedund en overgedragen aan de gemeenten. Wordt het dan beter voor de ZZP-er? Is dit een verbetering van en voor de overheid?
(meld dit als ongepast!)
Gemeenten werken (steeds) meer samen met uitzendbureaus, die veelal de kant van bedrijven kiezen ipv de werkzoekenden… Het zou fijn zijn als er normale arbeidsplaatsen gecreëerd worden, zodat mensen met plezier naar hun werk gaan.
(meld dit als ongepast!)
Uitzendbureaus (de koosjere in ieder geval) betalen conform de cao. Menig kwakkelend ZZP’er zou de handjes dichtknijpen met een fulltime uitzendsalaris (al is dat beslist geen vetpot).
Gemeenten (of beter gezegd Werkpleinen, waar ook het UWV in zit) werken inderdaad in toenemende mate samen met uitzendbureaus (en ik verwacht dat dit na de invoering van de Wet Werken Naar Vermogen nog meer zal gebeuren). Of dat een kwestie is van ‘partij kiezen’ zou ik niet durven zeggen. Soms wel een kwestie van de kennis van een al lang op de arbeidsmarkt opererende partij (het uitzendbureau) gebruiken. Ik denk – zonder waardeoordeel – dat we steeds meer toegroeien naar een samenleving waarin arbeid een flexibel goed is. We moeten misschien niet meer denken in banen, maar in klussen. Life time employment wordt iets van het verleden.
(meld dit als ongepast!)