Weekboek College: Orpheus Topvoorziening en zorgenkind
De foto's worden geladen.. 
Het gaat niet goed met onze schouwburg Orpheus. Althans in financieel opzicht. Artistiek gezien heeft Orpheus zich de afgelopen jaren ontwikkeld tot een van de culturele topvoorzieningen van ons land. Het merendeel van de Apeldoorners waardeert Orpheus, zo leren de leefbaarheidenquêtes ons. Orpheus trekt jaarlijks bijna 200.000 bezoekers. En dat is veel; Orpheus is een factor van betekenis in Apeldoorn en vér daar buiten. Een voorziening om trots op te zijn. Maar zoals geschreven gaat het financieel niet goed. En dat is al enige tijd zo. Ons college is op zoek gegaan naar achterliggende oorzaken en heeft onderzoek laten verrichten. De onderzoeksresultaten hebben wij afgelopen maandag in het college besproken. Het onderzoek leert ons dat er bij Orpheus bepaald geen geld over de balk wordt gegooid.
Integendeel zou ik willen zeggen.
Orpheus draait organisatorisch goed. En dat terwijl er de afgelopen jaren is gesnoeid in het personeelsbestand. De bakens zijn daar echt verzet. De oorzaak van de tekorten zitten dan ook met name in de economische crisis. Niet alleen kopen minder mensen een schouwburgkaartje maar vooral het inzakken van de markt voor congressen- en evenementen speelt Orpheus parten. Bovendien is de concurrentie op dit terrein moordend. De onderzoekers verwachten niet dat het Orpheus op korte termijn gaat lukken om substantiële nieuwe geldbronnen aan te boren. Om Orpheus financieel in de benen te houden moet er extra geld op tafel komen. En dan niet incidenteel maar structureel.
Orpheus: topvoorziening maar ook een zorgenkind.
Wij hebben maandag niet alleen gesproken over de uitkomsten van het onderzoek. Wij hebben ook stilgestaan bij de vraag wat nu? De centen zit voornamelijk in het gebouw, een dichtgespijkerde schouwburg kost dus ook geld. Welke ondernemer koopt er nú een schouwburg én kun je het maken om in deze tijd extra geld in cultuur te stoppen. Vragen te over. En u snapt dat wij er maandag niet een, twee, drie uit waren.
Uiteindelijk hebben wij besloten om de gemeenteraad voor te stellen om Orpheus, bovenop de jaarlijkse bijdrage van € 3,8 miljoen, voor zowel 2011 als voor 2012 een aanvullende bijdrage van € 900.000,– te verstrekken. Dit verschaft Orpheus voor de korte termijn lucht. Tegelijkertijd vragen wij de nieuwe directie om de bedrijfsvoering en de programmering opnieuw kritisch door te nemen. In 2012 willen wij vervolgens een fundamentele discussie voeren over de toekomst van Orpheus in Apeldoorn. Het thema verzelfstandiging zal daarbij zeker aan de orde komen.
U begrijpt dat wij dit voorstel met pijn in het hart en met pijn in de portemonnee richting raad hebben gestuurd. Niets doen is voor ons echter geen optie. Daarnaast menen wij oprecht dat investeren in een culturele topvoorziening ook nu geen ‘zonde geld’ is. Voor ons college is verder van belang dat de gemeenteraad Orpheus als een ‘kerntaak’ ziet. Met name met het oog op de in 2012 te voeren discussie ben ik benieuwd naar úw visie op de toekomst van Orpheus.
Fokko Spoelstra
Loading ...
Waar staat het pand voor op de balans? Iedereen is het ermee eens dat Orpheus een geweldige aanvulling is voor de stad, maar als je een begrotings tekort moet dichten van 4 miljoen per jaar blijf je dat de aankomende jaren tegenkomen, dit gat dicht je niet echt met een andere exploitatie? Wie wil het kopen? Voor dit soort bedragen zou je het bijna schenken aan de Joop Vd Ende stichting, zodat cultuur bewaard word en als gemeente een belangrijke last kwijtraken? Aan de andere kant, zouden we ons ook de vraag kunnen stellen of we per inwoner zoveel willen uitgeven. Voor mij moet Orpheus absoluut blijven, Gerda heeft iets geweldigs neergezet, alleen er komt een moment dat we moeten ingrijpen! Zeker gezien de economische voorspellingen voor de aankomende jaren. Als slot, dit zou niet een discussie over Orpheus moeten zijn, ik denk dat dit breed gevoerd moet worden met alles waar veel geld bij moet! En dat is niet alleen de cultuur hoek!
Tja, uiteindelijk wordt het een Grieks drama
De dood van Orpheus
Daar wachtte hem echter een vreselijk einde. Toen hij weer eens in Thracië, door de velden van Pierië rondzwierf, werd een troep razende vrouwen, dienaressen van Dionysus, door zijn gezang naar hem toegelokt; de woeste Maenaden geraakten door de tonen van Orpheus’ lier in de hoogste verrukking, doch toen zij hem herkenden, de verachter van de vrouwen, die na de dood van de jeugdige Eurydice zich nooit een tweede gade had willen kiezen, wierpen zij zich in razende woede op hem en scheurden hem in stukken.
Het hoofd en de lier van de vermoorde dichter wierpen zij in de bruisende Hebros; de god van die stroom was echter een vriend van zijn vader, de stroomgod Oiagros, en deed ze daarom afdrijven naar het strand van Lesbos, terwijl de stervende tong nog zachte, weemoedige geluiden voortbracht en de lier, door de golven aangeraakt, nog de liefelijkste tonen deed horen. Zij werd daarop door de goden als een sterrenbeeld aan den hemel geplaatst
Orpheus als hedendaagse Apeldoornse tragedie, bedankt weer voor deze herinnering aan het Griekse drama. We gaan de komende tijd eens goed nadenken wat we met Orpheus kunnen en of Apeldoorn, in de stijl van Orpheus, zijn zorgenkind van de onderwereld kan redden.
Zolangzamerhand wordt het tijd om toe te werken naar andere vormen van financiering van culturele instellingen als Orpheus en CODA. Het Concertgebouw is begonnen met het uitgeven van aandelen. Ik vind dat Apeldoorners die cultuur echt belangrijk vinden financieel wel wat meer verantwoordelijkheid mogen nemen. Zelf ben ik niet vermogend maar wel bereid een financieel aandeel te nemen om het culturele peil in Apeldoorn hoog te houden. Zoals het nu gaat neemt mijn bijdrage per jaar alleen maar af omdat het aanbod verschraalt en ik er minder vaak heen ga. Dat de gemeente de verschillen steeds bijpast vergroot het draagvlak voor cultuur niet. Aan mensen die door de gemeentelijke bezuinigingen hun baan verliezen, ook in de culurele sector, is niet uit te leggen dat er € 900.000 extra gemeenschapsgeld naar Orpheus gaat. Apeldoorners met een groot hart voor cultuur en die nog wat geld kunnen besteden, zullen meer verantwoordelijkheid moeten nemen. De tijd dat de overheid het allemaal regelt is voorbij. Misschien kunnen we een Apeldoorns cultuurfonds oprichten?