Een kijk op de wijk: Indische Buurt

Vrijdag 8 mei 2015

Door Jos Jansen of Lorkeers

De Indische buurt in Apeldoorn is het gebied tussen de Loolaan, Sprengenweg, Badhuisweg en Koning Lodewijklaan. Het gebied ligt dicht bij Paleis het Loo. Het gebied heeft bewoningsgeschiedenis die meer dan 4000 jaar teruggaat. Van de begin periode van de bewoning is helaas (nog) niks teruggevonden. E zijn nog een paar grafheuvels uit die tijd aanwezig en die zijn gelukkig gered van de jeugd die ze gebruikte als fietscrossbaantje.

De Indische Buurt was heel lang een heidegebied, doorsneden met wegen die al in de middeleeuwen als een zandpad aanwezig waren. De Badhuisweg en Soerenseweg stammen waarschijnlijk uit die periode. Rond 1750 werd in dat gebied “De Nieuwe Enk” aangelegd. De Oude Enk (in de buurt van de Korte Nieuwstraat) was te klein om de groeiende Apeldoornse bevolking te voeden. Daarom was uitbreiding van het landbouwareaal nodig. Er werden langwerpige akkers aangelegd om gewassen als gerst, haver en rogge te verbouwen. De langwerpige vorm was handiger voor de boeren. Wanneer de boeren met hun paard de akker ploegden kostte elke draai weer tijd, vandaar dat ze liever langwerpige dan vierkante akkers hadden.

Rond 1840 werden illegaal “huizen” in het gebied gebouwd. Clandestiene plaggenhutten verrezen voor dagloners. Na 1880 werd het gebied voor officiële woningbouw geschikt gemaakt. Voor de mensen met veel geld kwam de Parkenbuurt tot ontwikkeling. Mensen die iets minder te besteden hadden maar toch graag in de buurt van het Koningshuis wilden wonen kochten een kavel op de Nieuwe Enk en lieten daarop hun woning bouwen. Om meer Indische Nederlanders te trekken (die vaak heel geïnteresseerd waren in “wonen dicht bij het Koningshuis”) werden vanaf 1912 de namen van Indische eilanden als straatnaam gebruikt. De wijk werd toen “De Indisch Buurt” genoemd. Er werd wel soepel omgegaan met deze “regel”: o.a. de Koning Hortenselaan en Koning Lodewijklaan liggen in deze wijk. Die straat namen zijn vernoemd naar het eerste koningspaar van Nederland.

Nu weer even terug naar de huizen. Naast veel plaatselijke Architecten (Buitenhuis, ten Tuynte, Mensink) ontwierp ook de bekende Apeldoornse architect Henk Wegerif huizen voor de wijk. Aan de Billitonlaan staan er veel bij elkaar: op nr. 31 / 35 / 37 / 39 / 38 / 52 / 54. Aan de Burglaan op nr. 47 staat een huis dat Henk Wegerif al op 18-jarige leeftijd ontwierp voor een vriend. Een bijzonder huis op een bijzondere plek is het spoorwachtershuisje aan de Soerenseweg nr. 62.De spoorlijn Apeldoorn – Amersfoort had een aftakking die naar Paleis het Loo liep. Wanneer je rondloopt in de Indische buurt kun je nog zien waar vroeger een spoorlijn naar “Paleis het Loo” liep.

“De Indische Buurt” is een wijk met een rijke historie. Wil je ook eens met eigen ogen zien hoe het eruit ziet en de verhalen horen van vroeger. Loop dan mee met het Apeldoornse Gidsen Collectief. Houdt de website van het Apeldoornse Gidsen collectief in de gaten voor de rondleidingen.

ONDERWERPEN

Kijk op de wijk

Onze nieuwsbrief

Elke maandag ons nieuws in de mail?

Meer lezen over cultuur

REACTIES

Elke maandag ons nieuws in de mail?