Aan het papier toevertrouwd

14 februari 2014 - 13 april 2014, van 00:00 tot 23:59, CODA Museum Apeldoorn

Door Agenda

www.coda-apeldoorn.nl


20 jaar briefwisseling tussen kunstenaars Elisabeth Koetsier en Manon de Roode

Ze schrijven elkaar over hun interesses, overtuigingen, angsten en drijfveren. Ze discussiëren, troosten, delen en vertellen over de dingen van de dag en het leven. Ze praten over hun werk, de valkuilen en de successen. De tentoonstelling Aan het papier toevertrouwd toont aan de hand van honderden prachtig versierde enveloppen twintig jaar briefwisseling tussen beeldend kunstenaars Elisabeth Koetsier en Manon de Roode. Daarnaast is van beide kunstenaars autonoom werk te zien.

Bij aanvang van de correspondentie kenden Elisabeth Koetsier (1952) en Manon de Roode (1957) uitsluitend elkaars werk. Koetsier begon met schrijven omdat het werk van De Roode haar aansprak en zij benieuwd was naar de kunstenaar achter het werk. Haar behoefte aan contact en de wens om het eenzame kunstenaarsbestaan te doorbreken, maakte dat zij Manon de Roode schreef: “Je zoekt een zielsverwant die weet wat het kunstenaarsbestaan inhoudt, iemand die de vreugde van een geslaagd werk net zo intens viert als ik en die daarnaast alle teleurstellingen en valkuilen maar al te goed kent.”

Hoewel Elisabeth Koetsier en Manon de Roode beide de Kunstacademie in Kampen volgden en in Zwolle woonden, leerden zij elkaar pas kennen door de jarenlange correspondentie. Door te schrijven over liefhebberijen, belangstellingen, angsten en overtuigingen kwamen zij steeds dichter tot elkaar. Elisabeth Koetsier: “De correspondentie biedt troost en fungeert als klaagmuur. Niet alleen mooie dingen deel je, maar in sombere tijden weet je dat er ergens op zee een reddingsboei ligt.” De prachtige enveloppen en de eigenlijke brieven verbeelden in ieder geval de intimiteit tussen twee volstrekte tegenpolen waarbij Koetsier soms de Franse taal gebruikt en De Roode de Duitse. Koetsier: “Het fijne en het verfijnde van de tekeningen en illustraties van Manon; het zijn voor mij telkens luxe geschenken die op mijn deurmat vallen!”  Voor Manon de Roode is het schrijven een manier om uit haar atelier te komen en contact te hebben met een geestverwant. Ook onrust is een motivatie, want het schrijven brengt structuur. De Roode: “Het wonderlijke van brieven schrijven is dat je tijd neemt maar eigenlijk ook tijd ontvangt. Tijdens het schrijven ervaar ik geen druk of een gevoel van moeten. Het schrijven is al jaren een plezier. Het vloeit net als inkt vanzelf uit de pen. De enveloppen getuigen van onze stemming. Het is voor mij ook een bevestiging dat we nog aan het werk zijn, onze professie uitoefenen.”

Een correspondentie die twee decennia beslaat, laat evident sporen na. Zo zijn er bijnamen ontstaan: Valentina Krekelova voor Manon de Roode en Principessa voor Elisabeth Koetsier.

Autonoom werk
Het werk van Elisabeth Koetsier laat zich omschrijven als onderzoek naar materialiteit. Haar oeuvre omvat schilderijen, tekeningen en assemblages van papier, objets trouvés en textiel. De gekozen materialen laten duidelijk sporen van gebruik zien en Koetsier zoekt met deze gebruikte materialen naar nieuwe materie: “Ik veroorzaak als het ware nieuw materiaal. Wat ik in handen krijg, wil ik omvormen. Ik zoek daarbij naar dwarse, ‘oneigenlijke’ combinaties. Mijn thematiek is altijd klein en intiem. Meestal gaat het over alledaagse dingen als vaatwerk, planten of bloemen.”

Schilderijen, wand- en ruimtelijke objecten van textiel en mixed media vormen het oeuvre van De Roode. Met haar werk onderzoekt zij de mysterie van de dingen om ons heen en in het dagelijks leven. Overal zijn verbanden die niet in een oogopslag duidelijk zijn maar die wel bestaan. Haar schilderijen lijken letterlijk hun geraamte te verliezen. Taal als communicatiemiddel, maar ook de letters en hun abstracte vormen, zijn thema’s in het werk van De Roode. De Roode: “Ik laat eigenlijk bevlekte, gebruikte en afgeschreven lappen zien die ik als het ware letterlijk en figuurlijk herschrijf.” De Roode gebruikt in haar werk regelmatige Duitse woorden en frasen. Die liefde voor de Duitse taal is ontstaan in haar vroege jeugd toen zij een aantal jaar in Duitsland woonde. “Maar belangrijker is dat ik merkte tijdens het schrijven dat ik de Nederlandse taal te eenkennig vond, te vlak. Bijna zoals het land zelf.  Het Duits is zwierig, zacht maar ook kordaat en direct.”

Onze nieuwsbrief

Elke maandag ons nieuws in de mail?

REACTIES

Elke maandag ons nieuws in de mail?