coda museum presenteert coda black

9 juli 2013 - 13 oktober 2013, van 00:00 tot 23:59, Coda Apeldoorn - Coda Apeldoorn

Door Agenda

Coda Apeldoorn

Van 9 juli tot en met 13 oktober presenteert CODA Museum in Apeldoorn: CODA Black. Voor deze tentoonstelling zijn zeven hedendaagse kunstenaars geselecteerd die vanuit een beperkt kleurenpalet vorm en inhoud willen geven aan de wereld waarin ze leven: Witho Worms, Joan van Barneveld, Silvia B., Dirk Braeckman, Natasja Kensmil, Folkert de Jong en    Raquel Maulwurf. De kleur zwart loopt als rode draad door hun werk. Met deze beperking van kleur krijgt bovendien materiaalgebruik een grotere rol in hun werk. De getoonde kunstwerken worden niet vergezeld door lange toelichtende teksten. Bij de samenstelling van CODA Black is gekeken naar parallellen en overeenkomsten met andere kunstenaars, soms voorgangers, soms tijdgenoten. De ‘combinaties’ die zijn gemaakt werden uiteraard daar waar mogelijk met de kunstenaars besproken. De tweetallen die we maakten    zouden opgevat kunnen worden als ‘kijkwijzer’.

De combinatie van kunstenaars is soms gemaakt vanuit een herkenning van vorm of van techniek of er is sprake van continuïteit van een voorganger of soms juist niet (Worms en Mapplethorpe). Maar altijd gaat het om een herkenning van mentaliteit en intensiteit van werken en het zoeken naar een juiste balans tussen wat je als kunstenaar aan de toeschouwer wil laten zien en wat je voor jezelf wilt houden.

Witho Worms
Het project Cette montagne, c’est moi van Witho Worms (Amersfoort 1959) is ontstaan in een periode van zes jaar. Hierin fotografeerde hij restbergen van steenkoolwinning in Duitsland, België,  Frankrijk, Wales en Polen met een grootformaat analoge camera. Van elke berg nam hij steenkool mee, waar hij zelf pigment van maalde. Dit verwerkte hij  in een afdruk van diezelfde berg waardoor de foto meer is dan een afbeelding. Op CODA Black zijn 18 ingelijste foto’s van de serie over België te zien. Zij munten uit in tinten grijs en zwart. Het boek bij het project won in maart 2013 op de Leipziger Buchmesse de Gouden Medaille voor Schönste Bücher aus aller Welt. Het werk van Worms gaat op CODA Black gepaard met de bekende foto Black Jack van meesterfotograaf Robert Mapplethorpe om in vergelijking met elkaar meer inzicht te geven in het speciale zwarttinten en het    materiaalgebruik van Worms.

Raquel Maulwurf
Raquel Maulwurf (Madrid 1975) maakt grote, overwegend zwarte, tekeningen, waarin het wit tot een minimum gereduceerd wordt. Haar zwart is onlosmakelijk verbonden met haar onderwerpen die een onweerlegbare romantische tragiek ademen. Het motief van vernietiging door de hand van de mens kan zelfs nog concreter worden in werken waarin Maulwurf zelf een deel van de drager van het werk heeft weggekrast. Het dikke museumkarton dat deze werkwijze toelaat, wordt hierdoor ruw en letterlijk gekwetst. De vernietiging wordt ook in haar kunst tastbaar. Dat vernietiging van vorm en voorstelling goed samen kan gaan met grote schoonheid, laat Maulwurf keer op keer zien. Dit brengt haar in traditie met ‘duistere’ voorgangers zoals de Oostenrijker Arnulf Rainer, bekend van zijn verkraste zelfportretten en übermahlungen.

Natasja Kensmil
Natasja Kensmil (Amsterdam 1973) werkt op geheel eigen wijze aan een consistent oeuvre waarin de zwarte bladzijden uit de geschiedenis centraal staan. Terugkerend motto in haar werk is haar onderzoek naar menselijke condities en de wisselwerking tussen geschiedenis en de tegenwoordige tijd. Dit kan gaan van het slavernijverleden tot aan de positie van het Russische koningshuis en dan vooral het menselijke verhaal daarachter. Net als in het latere werk van Francisco Goya spelen kinderen in haar werk een belangrijke rol, als symbool van onschuld en bron van ongebreidelde vreugde, maar tegelijkertijd ook slachtoffer van persoonlijke en maatschappelijke drama’s.

Folkert de Jong
Goya vormt ook de combinatie  met een aantal specifieke beelden van Folkert de Jong (Egmond aan Zee 1972). Daarin gaan euforie en drama vaak hand in hand    en (historische) voorstellingen worden met zwart weggeschilderd.  Voor Folkert de Jong loopt de schoonheid van geweld nauw samen met inventief    materiaalgebruik. In zijn geval is dat styrofoam en met kleur gepigmenteerde polyurethane foam, vaak afgerond met een dikke laag zwarte verf dat langs de beelden omlaag druipt. Dit kan van alles symboliseren. In combinatie met zijn danseressen (serie: The Practice’) lijkt het olie op stervende zwanen te zijn terwijl The Queen of Coal eerder richting ‘zwarte gal’ of vloeibaar teer lijkt te gaan. Materiaal en techniek staan in schril contrast met de ogenschijnlijk onschuldige titels.

Silvia B.
De met extreme precisie en veel geduld gemaakte sculpturen van Silvia B. (Rotterdam 1963) zijn in eerste instantie heel aantrekkelijk en verleiden dichterbij te    komen. In tweede instantie verontrusten ze doordat hun schoonheid niet de gangbare is. Haar figuren zijn hybride wezens: zij bevinden zich tussen mens en dier, pop of robot, tussen verschillende geslachten of leeftijden. Vanzelfsprekend ligt een biografische ‘duiding’ op de loer, maar de afwezigheid van een persoonlijke ‘hand’ maakt dat we de voorstellingen al snel spiegelen naar onze eigen momenten van diepe tragedie of de onverwachte arm om onze schouders. In combinatie met het werk van Anthony Goicolea ligt het accent op de verbeelding van overgangsriten en momenten van transgressie die naast persoonlijke verhalen ook overdrachtelijk te gebruiken zijn binnen een maatschappij kader.

Joan van Barneveld
De belangrijkste motieven van kunstschilder / popmuzikant Joan van Barneveld (Veghel 1978) zijn landschappen en onderwerpen, die gerelateerd zijn aan de popcultuur. Met zeer transparante zwarte acrylverf schildert hij laag over laag zijn voorstellingen op het schildersdoek. Naar gelang de lichtinval komen ze traag te voorschijn en kunnen ze ook zomaar weer verdwenen zijn, alsof de kunstenaar een geheim spel speelt met de materie en betekenissen. Mensen zijn afwezig waardoor zowel de landschappen als de podiumbeelden een desolate indruk geven. Echter, ingewijden herkennen deze plekken als zeer betekenisvol. Van Barneveld toont zich een ware mysticus die schildert in codes. Meesterfotograaf Anton Corbijn, de chroniqueur van de popmuziek in de jaren tachtig en negentig, geeft richting. 

Dirk Braekman
De Vlaming Dirk Braeckman (Eeklo1958) staat bekend om zijn grote donkere beelden met onbestemde ruimtes en ondoorgrondelijke situaties. Feitelijk is hij    fotograaf, maar in eerste instantie is hij vooral ‘beeldenmaker’, die fotografie en het afdrukken van zijn beelden als artistiek medium gebruikt. Het basisbeeld in Braeckmans oeuvre is de hotelkamer. Een onbestemde plek waarin meubilair en soms één of meerdere mensen aanwezig zijn, ontdaan van elke huiselijkheid. Hij toont surreële beelden van momenten waarin de beschouwer voyeur dan wel deelgenoot is. Dit wordt bevestigd door onverwachte schijnbaar willekeurige composities. Het werk van Braeckman staat in een relatief nieuwe traditie van ‘beeldenmakers’ zoals Gerhard Richter. Voor hen staan het persoonlijke handschrift van de schilderkunst en het registrerende karakter van de fotografie naast elkaar, maar zij beïnvloeden elkaar ook en zijn soms zelfs uitwisselbaar zijn. Braeckman    kreeg grote bekendheid door een foto van een geschilderd berglandschap met daarin zichtbaar aanwezig de flits van de camera.

CODA Black
CODA Black beoogt geen totaaloverzicht van alle kunstenaars die heel direct met zwart werken. De kunstenaars die worden getoond zijn geselecteerd op    beeldende kwaliteiten in combinatie met hoogwaardig materiaalgebruik: de huid van het kunstwerk is in alle gevallen wezenlijk.

ONDERWERPEN

Museum

Onze nieuwsbrief

Elke maandag ons nieuws in de mail?

REACTIES

Elke maandag ons nieuws in de mail?