House for Sale

14 april - 5 mei, van 12:00 tot 17:00

Door Ben Eggermont

In een onopvallende straat in Apeldoorn, de Elsweg, staat een bijzonder huis. Niet dat het extra opvalt tussen de andere woningen,  maar wel door  de geschiedenis die ermee verbonden is. Het is het huis op nummer 57, in 1933 gebouwd door de Duitse familie Nerden. Dit huis is van 14 april tot en met 5 mei de locatie voor de expositie House for Sale.

Een expositie waarin huis en kunstwerken een symbiose aangaan rond het thema (t)huis. Kortgeleden mocht ik al binnen kijken. Wat opvalt is dat alle ruimtes meedoe, van zolder tot kelder, van slaapkamer tot badkamer, de buitenruimtes en zelfs het toilet doet mee. De curatoren Anne van As en C.A. Wertheim hebben 32 kunstenaarsuit uitgezocht om hierin te participeren, waaronder ook de Apeldoornse kunstenaar Bas Fontein en Pier Pennings.

Elke ruimte heeft zijn eigen uitstraling en refereert zo met telkens andere aspecten aan het begrip (t)huis. Er zijn lieflijke kamers, grimmige kamers en de meer ludieke kamers spelen uiteraard ook een rol. Het was een wonderlijke ervaring om op deze manier een ontzield  huis weer tot leven te zien komen. Elke bezoeker kijkt met andere ogen vanuit zijn eigen context, dat biedt wellicht ruimte voor mooie gesprekken.

Vanaf 14 april is deze tentoonstelling óók online te zien House for sale op Funda. Funda biedt het huis aan inclusief alle kunstwerken. De prijs is daarop aangepast.

House for Sale

House for Sale roept direct herinneringen op aan de een in de jaren’70 populaire popsong. Was dat de bron van inspiratie? ,,Klopt, de titel is ontleend aan  de gelijknamige top 10 hit uit 1975 van de band Lucifer, met Margriet Eshuis als leadzangeres. Voor ons als curatoren een gezamenlijke, dierbare jeugdherinnering.”

De achterliggende gedachte bij deze expositie wordt in het persbericht als volgt verwoord: ,,Een huis, een dak boven je hoofd, is een kostbaar goed. Je groeit er op, kinderen worden er geboren en dierbaren liggen er opgebaard. In een huis voel je je normaal gesproken veilig en geborgen, maar de geschiedenis van het huis, waar de tentoonstelling wordt gehouden, laat zien dat dat zo voorbij kan zijn. Toen wij hier kwamen wonen wisten we niets van de achtergrond.”

Het huis met bedrijfsruimte aan de Elsweg 57 staat leeg; het is in 1933 gebouwd door de Joodse, uit Duitsland gevluchte familie Nerden. In de bedrijfsruimte achter het huis vestigden ze een lijstenfabriek. De familie is in de Tweede Wereldoorlog weggevoerd. Abraham Nerden wordt in 1943 in Sobibor vermoord, zijn zoon Gustav Nerden datzelfde jaar in Auschwitz. Alleen de vrouw van Gustav, Rebecca, overleeft de oorlog. Zij hadden geen kinderen. Het huis staat vermeld op het bekende digitale Monument voor de Joodse Gemeenschap: joodsmonument.nl. Dit ‘stille’ monument wordt in het voorjaar van 2019 eenmalig publiek toegankelijk gemaakt en te koop gezet.

Tijdens een rondgang door het huis zullen de bezoekers kennis maken met zeer verschillende aspecten van het thema (t)huis. Op deze manier wordt het huis weer een levendige plek; bezield met mooie, minder mooie en soms zelfs verontrustende, tastbare herinneringen.

Presentatie

Het huis wordt opengesteld voor publiek en via Funda kan men de expositie digitaal bezichtigen. Op de website van Funda, de organisatie die het Nederlandse aanbod van onroerend goed op internet presenteert, plaatsen verkopers zo neutraal en onpersoonlijk mogelijke foto’s van het aan te bieden object, zodat potentiële kopers het huis alvast zelf kunnen indelen. Er zijn zelfs bureaus die een huis opnieuw ‘stylen’ met dit doel. Wij willen op deze site daarentegen foto’s van de kamers plaatsen vol met betekenisvolle kunstwerken, als een origineel alternatief voor een papieren catalogus.

De huizenprijzen rijzen weer de pan uit, net als die voor topkunst. ‘Alles van waarde is weerloos’; deze mooie tot cliché verworden uitspraak van Lucebert is actueler dan ooit. Weerloos in dit geval tegen speculatie en prijsopdrijving. De ludieke actie van street artist Bansky om zijn werk met ingebouwde versnipperaar tijdens een veiling te vernietigen, heeft waarschijnlijk het omgekeerde effect; het werk wordt nog meer geld waard. Was dat een aanklacht of een gewiekste manier om de waarde te verhogen?

Onze bijzondere actie zal er uit bestaan op Funda de vraagprijs van het huis te vermeerderen met die van de geëxposeerde kunstwerken. Maar is een huis niet veel meer dan een ‘belegging in stenen’ en zijn de emoties die een kunstwerk kunnen oproepen eigenlijk wel in geld uit te drukken?

Na de tijdelijke tentoonstelling zal het huis verkocht worden.

Deelnemende kunstenaars:

Anne van As, Manu Baeyens, Heike Kati Barath, Eelco Brand, Malou Cohen, Marit Dik, Brieke Drost, Afra Eisma, Carina Ellemers, Bram Ellens, Bas Fontein, Frank Halmans, Floris Hovers, Lidy Jacobs,  Nour-Eddine Jarram, Esther Jiskoot, Andreas Junge, Annegret Kellner, Michiel Kluiters, Dirk Kome, Sjaak Kooij, Pieter Kusters, Fons van Laar, Daniel Levi, Thijs Linssen, Olaf Mooij, Oskar Nilsson, Pier Pennings, Roosmarijn Schoonewelle, Bianca Sistermans, Maurice van Tellingen, C.A. Wertheim.

,,In de periode dat wij het plan opvatten voor dit project, hebben wij beiden persoonlijk ondervonden wat het betekent om een huis leeg te ruimen”, zeggen beiden.

Kort na elkaar zijn de moeder van Anne van As en de tante van C.A. Wertheim overleden.

Deze tentoonstelling wordt opgedragen aan de familie Nerden, Cobi van As-Sopar (1932 – 2018) en Mia Wertheim (1934 – 2018)
Expositie:
14 april t/m 5 mei 2019. Openingstijden: do t/m zo van 12.00 -17.00 uur en op afspraak
Opening: 14 april, 15.00 – 18.00 uur, Finissage: 5 mei, 15.00 – 18.00 uur
De expositie wordt geopend door Marlies Leupen, regiomakelaar Oost/Midden, Mondriaan Fonds
Adres: Elsweg 57, 7311 GV Apeldoorn

Onze nieuwsbrief

Elke maandag ons nieuws in de mail?

Meer lezen over cultuur

Elke maandag ons nieuws in de mail?