Conserveren leidt tot conserven

Op zondag 14 september om 14.30 is er weer de jaarlijkse rituele bijeenkomst voor de gelovigen in het Centraal Beheer gebouw in Orpheus. Het is inmiddels bijna 13 jaar geleden dat het gebouw is overleden, na een ziekbed.

Topsprekers zijn de architect Herman Hertzberger en de voormalig rijksbouwmeester Floris van Alkemade. De grijsgedraaide plaat van het internationale belang van het unieke structuralistische gebouw zal wederom worden afgedraaid, waarschijnlijk met wat oude beelden uit de openingsperiode.

Het probleem van Centraal Beheer zal niet behandeld worden, terwijl dat de kern van de oplossing vormt. Niemand houdt van Centraal Beheer, niet de oud werknemers, niet de directie, niet de Apeldoornse bevolking, zelfs niet de bestuurders van de stad, zij belijden hun liefde tegen hun gevoelens in om niet voor achterlijk te worden versleten.

Wat is dan liefde voor gebouwen, geschiedenis en erfgoed? Toch een vraagstuk voor het erfgoedplatform. Deze vraag zal zorgvuldig worden vermeden.

Wanneer vannacht de grote kerk afbrandt zullen er honderden mensen gaan kijken en zullen staan te huilen, de volgende dag is de crowdfunding gestart. Voor het Centraal Beheer zullen ook velen uit bed komen en zeggen opgeruimd staat netjes.

Het concept van het gebouw is van begin af aan niet met liefde omarmd geweest, dit is ook de reden dat de directie als snel besloten heeft er andere (traditionele) gebouwen en een nieuwe ingang naast te plaatsen en uiteindelijk naar een andere locatie te gaan. Dit terwijl het modulaire karakter uitbreiding met modules heel goed mogelijk maakte.

Ook deze zondag zal de zaal niet vol zitten met oud werknemers van het Centraal Beheer gebouw, die van nostalgie beginnen te huilen en strijden voor behoud. Sterker nog, ik ben vaak met oud werknemers in contact geweest en nooit was er iemand positief over de werkplek.Kortom het stoffelijk overschot verkeert zowel materieel als immaterieel in verregaande staat van ontbinding.

Dit proces stoppen is bouwkundig geen probleem, slechts een kwestie van veel geld, maar de Apeldoorner liefde laten voelen voor het gebouw is de werkelijke opgave. Opgewarmde nostalgie als ingrediënt, opgediend door een handjevol outsiders, werkt alleen maar averechts. Een enthousiasmerende toekomst is de enige oplossing. Dit moet bedacht, bediscussieerd en uitgevonden worden.

Het idee van Centaal Beheer was iets nieuws. Iets revolutionairs, visionairs tot stand brengen, dat is gelukt, maar het bleek een mislukking. Deze mislukking hoort prominent thuis in de geschiedenisboeken. Conserveren leidt tot conserven, die goed eetbaar, bruikbaar en nuttig voor de toekomst zijn. De vruchten moeten echter niet in ontbonden staat worden ingemaakt.

Visionair zijn nu betekent (net als 50 jaar geleden) een ambitieuze architect de kans geven om woningbouw te plegen, waarmee de problemen van nu worden aangepakt. Een nieuw eigentijds icoon dat actuele behoeften adresseert. Desnoods met een restant(je) van het oude gebouw net als Vredenburg in Utrecht.