Paarse Vrijdag: Apeldoorn zoekt naar meer inclusie en veiligheid

Bas Koers zit in de werkgroep Pride 055 en ziet hoe Apeldoorn langzaam wakker wordt voor diversiteit en inclusie. Maar de cijfers liegen niet: jongeren voelen zich minder veilig, en online haatberichten nemen toe. “Het gaat niet beter,” zegt hij eerlijk. “Het is gestagneerd, en op sommige punten zelfs erger geworden.”

Een stad in beweging

Bas is een van de gezichten achter Pride 055, een initiatief dat vorig jaar uit de grond werd gestampt. De werkgroep groeide sneller dan verwacht: bij de eerste bijeenkomst in het gemeentehuis kwamen vijftig mensen opdagen. “Dat was echt onverwacht,” zegt Bas. “Maar het laat zien dat er behoefte is. Mensen willen iets doen.”

De werkgroep richt zich op kunst en cultuur, stadsontwikkeling, maar vooral op diversiteit en inclusie. Paarse Vrijdag, een solidariteitsactie waarbij mensen paarse kleding dragen om hun steun uit te spreken voor LHBTQ personen, is een van de speerpunten. Het initiatief bestaat al jaren op scholen, maar in Apeldoorn groeit het nu ook buiten schoolmuren.

“Paarse Vrijdag is niet meer alleen voor de doelgroep,” legt Bas uit. “Het gaat erom dat iedereen solidair kan verklaren. Dat je zegt: ik sta achter gelijkwaardigheid en acceptatie.” Veel scholen in Apeldoorn doen mee, maar niet allemaal. Sommige scholen zien het als te controversieel. “Dat zegt genoeg over waar we nog staan,” vindt Bas.

De keerzijde van zichtbaarheid

Wat opvalt in het gesprek is Bas’ nuance. Ja, er is meer zichtbaarheid voor LHBTQ thema’s. Ja, er zijn initiatieven. Maar tegelijk voelen jongeren zich minder veilig dan twee jaar geleden. De Radboud Universiteit onderzocht dit: meer bedreigingen, meer onveiligheid, vooral onder jongeren.

“Social media speelt een grote rol,” zegt Bas. “Je ziet dezelfde haatberichten steeds terugkomen. Voor sommige mensen staat de regenboogvlag voor indoctrinatie, wat in mijn ogen natuurlijk onzin is. “Deze online berichten hebben ook een negatief effect op hoe mensen in de maatschappij met elkaar omgaan en zich tot elkaar verhouden.” Hij merkt het ook in zijn directe omgeving: mensen die zich afvragen waarom Pride nodig is, waarom het ‘zo nodig’ zichtbaar moet zijn.

En dan zijn er de subtielere vormen van druk. Bas kent mensen uit de werkgroep die zich minder expressief en authentiek kleden doordat ze op straat te maken krijgen met negatieve reacties. “Dat is jammer. Apeldoorn zou een doodsaaie stad worden als zulke mensen weggaan naar Arnhem of Nijmegen.”

Als iemand zich man, vrouw of anders voelt; dat gaat niet over wat jij daarvan vindt. Dat gaat over hun gelijkwaardigheid. Daar kunnen we toch allemaal achter staan?

Conservatisme met nuance

Apeldoorn ligt aan de rand van de Bijbelbelt. Het is niet het meest conservatieve, maar ook niet progressief. Bas vergelijkt het met andere steden: “In Arnhem en Nijmegen voelen mensen zich meer geaccepteerd. Hier is het voorzichtiger.” Toch nuanceert hij: het gaat niet om religie alleen. “Het is meer een bepaalde mentaliteit, een voorzichtigheid die in de stad zit.”

Wat hem bezighoudt is dat veel mensen, ook ouders, gewoon niet weten hoe ze ermee om moeten gaan. “Educatie is essentieel,” zegt Bas. “Niet alleen voor jongeren, maar ook voor volwassenen.”

Wat Apeldoorn nodig heeft

Bas heeft een duidelijke visie voor de toekomst. “Professionaliteit,” zegt hij. “Betere aansturing, heldere afspraken, financiële steun van de gemeente.” Hij kijkt naar Arnhem, waar Pride veel groter is en waar de gemeente voluit achter staat. “Daar hebben ze echt gelobbyd en de gemeente was enthousiast. In Apeldoorn voelt het altijd wat ingewikkelder.”

Voor volgend jaar staat Pride Apeldoorn op de agenda. Bas wil een Pride Walk organiseren. Maar eerst moet er structuur komen. “Je moet weten wie wat doet, wat de afspraken zijn, wat het gaat kosten.” Wat hem ook bezighoudt: het zou mooi zijn als over twee jaar, als de Radboud Universiteit weer onderzoek doet, de cijfers omhoog gaan. Meer veiligheid, meer acceptatie. “Dat is mijn hoop,” zegt Bas.

Om die verandering te helpen realiseren, gaat Bas ook zelf aan de slag. Hij begint voor Apeldoorn Direct te schrijven, met als doel LHBTIQ+ thema’s meer onder de aandacht te brengen in de stad.

“Als iemand zich man, vrouw of anders voelt; dat gaat niet over wat jij daarvan vindt. Dat gaat over hun gelijkwaardigheid. Daar kunnen we toch allemaal achter staan?”