De kracht die we vaak over het hoofd zien

“Wat doet een jobcoach eigenlijk?”

Het is een vraag die me regelmatig wordt gesteld. Het antwoord lijkt eenvoudig, maar is dat eigenlijk niet. Want mijn werk draait niet alleen om werk. Het draait om mensen.

En juist doordat ik jobcoach ben, ontmoet ik misschien wel de meest uiteenlopende mensen die onze samenleving rijk is. Mensen die na een moeilijke periode opnieuw willen beginnen. Mensen met een hulpbehoefte. Mensen die na hun pensioen bewust actief willen blijven. En mensen die ervoor kiezen om vrijwilligerswerk te doen, simpelweg omdat ze iets willen betekenen voor een ander.

Toch merk ik dat op veel van deze groepen nog altijd een stigma rust.

Alsof vrijwilligerswerk iets is wat je doet als betaald werk niet lukt. Alsof re-integreren betekent dat je hebt gefaald. Alsof hulp vragen een teken van zwakte is.

Ik zie iedere dag het tegenovergestelde.

Vrijwilligers zijn vaak mensen die heel bewust kiezen om hun tijd, kennis en ervaring in te zetten voor een ander. Niet omdat ze er beter van worden, maar omdat ze de samenleving een beetje mooier willen maken. Ze kiezen ervoor om van betekenis te zijn. Dat vind ik geen zwakte. Dat vind ik kracht.
Hetzelfde geldt voor mensen die opnieuw hun plek op de arbeidsmarkt zoeken. Daar is moed voor nodig. Want opnieuw beginnen betekent ook dat je eerlijk naar jezelf durft te kijken. Dat je durft te zeggen: dit ging niet, maar wat kan er wél?

Dat gesprek is voor mij altijd het vertrekpunt.

Ik begin nooit met een vacature.

Ik begin met een mens. Wie ben je? Waar krijg je energie van? Waar loop je tegenaan? Waar ben je goed in? Waar word je blij van? En minstens zo belangrijk: waar moeten we rekening mee houden? Pas daarna kijken we welke werkzaamheden daarbij passen. Misschien klinkt dat vanzelfsprekend, maar dat is het lang niet altijd. We zijn gewend om mensen passend te maken voor een functie. Ik geloof juist dat een functie passend moet zijn voor de mens. Want pas wanneer iemand zichzelf mag zijn, ontstaat er ruimte om te groeien.

En groeien ziet er voor iedereen anders uit.

Voor de één is dat weer met plezier naar een werkplek gaan. Voor een ander is het voor het eerst in jaren weer contact maken met collega’s. En soms ontdek je juist dat iets níét bij je past. Ook dat is winst. Want iedere ervaring brengt je dichter bij wat wel klopt. De afgelopen jaren lijkt iedereen coach te zijn. Dat roept soms cynische reacties op. “Ga maar naar een coach.” Alsof een coach alle antwoorden zou hebben.

Maar een goede coach doet juist iets anders.
Die geeft geen antwoorden. Die stelt vragen. Die luistert. Die houdt soms een spiegel voor. En die loopt een stukje met je mee, totdat jij weer vertrouwen hebt om zelf verder te gaan.

Misschien is dat wel de mooiste les die mijn werk me iedere dag opnieuw leert. Achter ieder dossier zit een verhaal. Achter iedere hulpvraag schuilt talent. En achter iedere vrijwilliger, deelnemer of werkzoekende zit iemand die, net als ieder ander, graag van betekenis wil zijn. Misschien zouden we wat minder snel moeten kijken naar wat iemand niet kan.

En wat vaker nieuwsgierig zijn naar alles wat iemand wél te bieden heeft.