Marc van Gerrevink zet Russische tank in Apeldoorn als wake-up call over Oekraïne

Marc van Gerrevink heeft het initiatief genomen tot het plaatsen van een tijdelijke installatie bij Orpheus, over de oorlog in Oekraïne.

Hij vertelt hoe twee documentaires hem aan het denken zetten. Niet zomaar denken – het soort denken dat je niet meer loslaat. Eind 2024 zag hij reportages over de Russische dreiging in Oost-Europa: Finland waar burgers bewapend worden, Estland waar schoolkinderen oefeningen doen onder hun bureaus. En Oekraïne, waar de oorlog gewoon doorgaat. “Ik merkte in mijn omgeving dat die bewustwording er helemaal niet meer was,” zegt Marc. “Toen dacht ik: daar moeten we wat aan doen.”

Wat volgde, is een verhaal van doorzettingsvermogen, netwerken en een burgemeester die luistert. Want Marc wilde niet zomaar een tank neerzetten – hij wilde een verhaal vertellen. Een verhaal over hoop te midden van verwoesting.

Een familiebedrijf met kleur

Voordat we bij die tank aankomen, is het goed te weten wie Marc is. Hij is directeur van de Van Gerrevink Groep, een recyclingbedrijf dat samen met Jan Zevenhuizen twee werkmaatschappijen runt. De turkoiseblauwe vrachtwagens van Van Gerrevink zijn niet te missen in Apeldoorn. Het bedrijf is niet zomaar een recycling bedrijf – het is een familiebedrijf met lange geschiedenis en Marc draagt die geschiedenis met zich mee. Een van zijn voorgangers in het bedrijf Reinier van Gerrevink zat in het verzet en is helaas door de vijand gefusilleerd. Ook de partner in het project, Albert van der Scheur,
draagt bij aan het project, ook zij hebben een geschiedenis met het Apeldoorns verzet in de Tweede Wereldoorlog Apeldoorn.

De tank die een verhaal moet vertellen

Na die documentaires besprak Marc zijn idee met zijn ontbijtsportclub – een groep ondernemers die regelmatig bij elkaar komen. Het idee was simpel en tegelijk ambitieus: een verwoeste Russische tank in Apeldoorn plaatsen als symbool van de oorlog in Oekraïne. Maar de gemeente reageerde aanvankelijk niet op zijn brieven.

Tot Marc burgemeester Ton Heerts tegen het lijf liep. “Ton zei: ik snap waarom ambtenaren hier niet op reageren, het is lastig in de openbare ruimte. Maar ik vind het een goed idee – doe het maar op privéterrein.” De directeur van Orpheus Mirjam Barendregt , die ook aan tafel zat, zei meteen, dat kan bij mij voor de deur: “Dan organiseer ik er een heel programma omheen.” Dat was het moment waarop het idee een vaste vorm kreeg.

Consul en netwerken

Marc schreef de Oekraïense consul aan – en leerde daarbij een belangrijke les: een brief alleen werkt niet. Hij liet hem persoonlijk overhandigen. Karel Burger-Dirven, de honoraire consul, belde de volgende dag al terug. “Ja, goed idee, we werken graag mee,” zei hij. En nog beter: de tank was al in Nederland. Het Ukrainian Museum of War in Kiev had hem in bruikleen gegeven aan het Vrijheidsmuseum in Groesbeek, dat gemachtigd is om hem uit te lenen voor projecten.

Maar Marc wilde meer dan alleen een “berg schroot” neerzetten. Hij haalde kunstenaar Frans Polman erbij. “Frans, kun jij iets bedenken zodat we niet alleen een tank neerzetten, maar ook het verhaal vertellen?” Het resultaat is een installatie: een berg puin waarop zowel de tank als een ambulance staan, beide gericht naar de hemel. Een beeld van verwoesting en hoop tegelijk.

Apeldoorn doet het zelf

Wat ook opvallend is: dit project wordt gefinancierd door het Apeldoornse bedrijfsleven, niet door gemeenschapsgeld. De gemeente betaalt alleen de frietbakkers Franky en Coen, bij de opening en die opbrengst gaat volledig naar Oekraïne. “Alles wat we doen, doen we niet voor niks,” zegt Marc. “We doen het voor bewustwording en voor het goede doel.”

De opening staat gepland op 10 april Burgemeester Ton Heerts spreekt, consul Burger-Dirven spreekt, kunstenaar Frans Polman legt de installatie uit, en muzikant Oleg Lysenko begeleidt het muzikaal. Drie weken lang staat de installatie daarna voor Orpheus.

Maar inmiddels gaat het nog verder. De Grote Kerk organiseert een benefietconcert met Jan Veen, Oleg Lysenko en het Ukrainian Liberty Orchestra – met als doel 25.000 euro op te halen voor een volledig ingerichte ambulance naar Oekraïne.

Hoop als tegengif

Marc noemt het zelf: “Als we daar met z’n allen de schouders onder zetten, dan is er ook hoop dat we hier gewoon beter uit kunnen komen.” Dat is de kern. Niet alleen geld, niet alleen aandacht – maar het gevoel dat je iets kunt doen tegen het gevoel van machteloosheid.

De installatie staat drie weken in Apeldoorn. Wie wil, kan komen kijken, deelnemen, doneren. Alle baten gaan naar het goede doel. En misschien, net als Marc, voelen anderen ook dat bewustwording niet vanzelf komt – dat je er soms voor moet werken, netwerken moet bellen, en ja, geld moet inzamelen. Maar dat is precies wat Apeldoorn doet.

Praktische informatie

• Opening: 10 april, Orpheus, Apeldoorn om 18.00uur
• Duur: drie weken
• Donaties: alle opbrengsten gaan naar Oekraïne

Voor meer informatie en het volledige programma: www.allesoverhoopapeldoorn.nl.