Zet die aap weer onder z’n douche

Apeldoorn kreeg er deze zomer een onverwachte gast bij. Hij kwam niet met fanfare, geen persbericht dat vooraf aankondigde wat komen ging, geen lintje erbij. Hij kwam gewoon dobberend, stilletjes, in de vijver van Berg en Bos: een aap onder een fonteindouche. Geen echte natuurlijk, maar een beeld van Street Art Frankey.

Frankey – Frank de Ruwe – is bekend om zijn guerrilla-achtige, verrassende ingrepen in de openbare ruimte. Soms een beeld, soms een interventie, altijd speels, vaak absurd, altijd met humor. Kunst die je niet hoeft uit te leggen — die je je gewoon laat raken.

Deze keer gebeurde het in het kader van CultuurCrush, de tv-show waarin Soy Kroon culturele hotspots bezoekt. In zijn Instagram-post kondigde Frankey aan:

“Tomorrow I’ll be on TV. Together soy @soykroon I created some fun at the Apenheul in Apeldoorn… (Instagram)

Die ‘opening van het culturele seizoen’ was niet zomaar iets. Dit jaar is het festival DE OPENING gestart — de opvolger van de Uitmarkt — voor het eerst in Apeldoorn. Van 29 tot en met 31 augustus bruist de stad van gratis muziek, kunst, theater, straatacts, exposities en verrassende activiteiten op iconische én onverwachte plekken.

Apeldoorn zet al langer in op openluchtkunst en buitenbeleving als onderdeel van haar cultuurvisie. DE OPENING is daarvan ook een manifestatie: kunst die niet alleen binnen de muren van theaters woont, maar buiten, in de parkjes, langs lanen, in vijvers, muurschilderingen, een buitenmuseum, een optocht, en een douchende aap!. Kunst die ons onverwacht treft.

Het duurde niet lang voordat de aap verdwenen was — weggehaald door parkbeheer, conform regels, verantwoordelijkheid en wellicht het gewicht van precedentdenken. Logisch misschien vanuit beheer, maar een verlies voor spontane kunst. Want in een stad waar je cultureel beleid schrijft dat buitenkunst moet floreren, waar beleving en openlucht een rol spelen in de ambities, hoort zo’n interventie ergens juist thuis.

Ik denk terug aan de dagen dat de aap er wél was. Hoeveel mensen staarden even, vroegen waar hij vandaan kwam, lachten? Hoeveel kinderen riepen: “Kijk, een aap onder de douche!” Kunst die zichzelf uitlegt, zonder uitleg. Dat is gewoon superleuk.

Er is nu een initiatiefgroep gestart: @zetdeaapweeronderzndoucheterug. Het is geen verzet, maar een oproep om ruimte te laten voor verbeelding, voor speelsheid, voor dingen die spontaan zijn.

Misschien moeten we onze verbeelding niet zo lenen aan regels, maar aan lef. Zet die aap gewoon weer in het water, en poets hem af en toe tegen de algen. Graag op de oorspronkelijke plek, in de context van de nabijgelegen Apenheul en conform de opzet van de kunstenaar zelf.

Want zeg nou zelf: een douchende aap van Street Art Frankey, dat is een gave toevoeging op de grote collectie buitenkunst en een mooie herinnering aan De Opening die cultureel Apeldoorn van z’n beste kant liet zien.