Je mening is geen identiteit

Maandag 9 maart 2026

Door Ben Brown

Mariëtte Kranenburg

Apeldoorn wil verbinden. Bruggen slaan. Kloven dichten. Maar wie het publieke debat volgt – online, in buurthuizen, soms zelfs in de supermarkt – ziet hoe snel we tegenover elkaar staan.

We verharden. We verdedigen. We reageren.

En ergens onderweg zijn we iets gevaarlijks gaan doen: we zijn onze mening gaan verwarren met onze identiteit. Dat is precies waar het misgaat.

De kunst van jezelf betrappen

Er bestaat een vorm van intelligentie die zeldzamer is dan een hoog IQ. Zeldzamer dan een scherp geheugen of razendsnelle logica. Neurowetenschappers noemen het metacognitie: het vermogen om na te denken over je eigen denken.

Simpel gezegd: jezelf kunnen betrappen. Jezelf horen denken:

Waarom reageer ik zo fel?
Wat raakt mij hier eigenlijk?
Heb ik wel het hele verhaal?

Dat klinkt volwassen. Maar het is ongemakkelijk. Want het betekent dat je niet meteen terugslaat. Dat je niet automatisch je gelijk verdedigt. Dat je durft te onderzoeken of je eerste reactie misschien niet je beste was. En laten we eerlijk zijn: dat doen we zelden.

Als mijn mening míj is, dan voelt tegenspraak als een aanval. Dan wordt een verschil van inzicht een gevecht om waardigheid. Dan is bijstellen verliezen. Dan is nuance verdacht.

We zien het overal. Maar ook gewoon hier. In Apeldoorn.

Een sympathieke sparringpartner zei ooit tegen mij, in een van die mooie kroegen van onze stad: “Jij bent een unicorn.” Ik moest lachen. Maar hij meende het. “Jij stelt vragen aan mensen met een afwijkende mening. Jij wilt eerst begrijpen, en dán begrepen worden.”

Blijkbaar is dat zeldzaam. We luisteren vaak niet om te begrijpen. We luisteren om terug te slaan. En ondertussen groeit de afstand.

Wat onze stad nodig heeft

Sociale media hebben ons opgevoed tot snelle reageerders. Korte lontjes. Snelle oordelen. De scherpste oneliner krijgt het applaus. Twijfel krijgt stilte. Reflectie krijgt geen likes.

Maar een stad die werkelijk bruggen wil bouwen, heeft geen behoefte aan applausmachines. Ze heeft behoefte aan mensen die zichzelf kunnen corrigeren. Dat is geen zwakte. Dat is mentale kracht.

De echte test van volwassenheid is niet hoe fel je je overtuiging verdedigt. Het is hoe eerlijk je durft te kijken naar je eigen aannames. Naar je blinde vlekken. Naar je ego.

Want je ego wil winnen. Maar een stad wint niet als iedereen wint van elkaar.

Wat zou er gebeuren als we het anders doen? Als we niet alleen vragen: “Wat vind jij?” maar ook: “Hoe ben je tot die conclusie gekomen?” Wat zou er gebeuren als we het normaal maken om te zeggen: “Daar heb ik nog niet zo naar gekeken.” “Dat is een goed punt.”
“Misschien moet ik mijn standpunt bijstellen.” 

Je mening is geen identiteit. Het is een momentopname. En misschien is dát precies wat Apeldoorn nu nodig heeft: mensen die de moed hebben om te pauzeren – voordat ze reageren.

Meer lezen over column

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief!