Bako Sorany is hartverpleegkundige en theatermaker, afkomstig uit Koerdistan. Hij woont in Apeldoorn, waar hij zich thuis voelt, en schrijft columns voor Apeldoorn Direct.
Een deurbel, een taalprobleem en een kopje thee. Toen ik via de ROA, de Regeling Opvang Asielzoekers, een woning in Apeldoorn kreeg, voelde dat als een klein stukje vrijheid. Eindelijk had ik een eigen voordeur, een eigen sleutel en een plek waar ik mijn leven opnieuw kon opbouwen. Maar achter die voordeur was het soms
Tegenwoordig hebben we bijna allemaal iets in onze hand: een telefoon waarop we voortdurend kijken wie er heeft gebeld of geappt. Bij de moeder van columniste Bako Sorany was dat vroeger anders: zij had haar rozenkrans. Kraal voor kraal bad ze niet voor zichzelf, maar voor mensen die eenzaam waren of ergens op wachtten. Een persoonlijke column over stilte, verbinding en de vraag hoeveel tijd we nog overhouden om aan een ander te denken.
Als je wilt weten hoe verschillend culturen kunnen zijn, moet je niet naar politiek kijken. Je moet samen gaan eten. In Nederland zeggen mensen: “Doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg.” Dat zie je ook aan tafel. Een boterham tussen de middag, één koekje bij de koffie en als iemand vraagt: “Wil je
“Je bent te laat.”
In Nederland klinkt dat bijna als een oordeel over je karakter. In een Koerdische familie is tijd geen systeem, maar een ademhaling.
In zijn nieuwe column vergelijkt Bako Sorany twee werelden: de Nederlandse agenda met kleurcodes, synchroniseerde tijdslots en de stille druk van punctualiteit, en de Koerdische theepot, waar “straks” een tijdruimte is waarin ontbijt, avondeten en morgen rustig naast elkaar bestaan.
“Ik dacht dat Nederland mij zou accepteren als ik de grammatica begreep. Maar het gebeurde pas bij een haringkraam.”
Bako Sorany schrijft over integratie zoals het er écht uitziet — niet via formulieren of inburgeringscursussen, maar via een rauwe haring, zout drop en de stille erkenning van een oudere Nederlander die zegt: “Lekker hè, Hollandse Nieuwe.”
Een column over thuiskomen. Over vreemd worden minder vreemd. En over waarom haring en drop eigenlijk twee kanten van hetzelfde land zijn.
“Vrijheid was geen woord in mijn jeugd. Vrijheid was een gerucht dat de wind soms meenam uit een andere wereld.”
Bako Sorany groeide op in Koerdistan, Iraq, onder het regime van Saddam Hussein. Hij maakte drie oorlogen mee en vluchtte meer dan eens, niet uit keuze maar uit noodzaak. In Nederland hoorde hij voor het eerst de stilte, en begreep wat die stilte waard is.
In zijn column schrijft hij over vrijheid als erfenis. Over wat oorlog leert. En over waarom vrede begint waar angst eindigt.
Sommige geluiden verlaten je nooit. Ze nestelen zich diep in je herinnering — het dreunen van bommen, het gebrom van vliegtuigen, het plotselinge geluid dat je hart laat stilvallen. Zelfs als de stilte terugkeert, blijft de angst nog lang nazinderen. Toen ik heel jong was, leefde ik altijd in angst. Oorlog hing boven ons als
“Waar kom je vandaan?” De vraag komt vaak onverwacht. Soms tussen twee handelingen door, soms uit pure nieuwsgierigheid. Maar elke keer voelt Bako Sorany heel even een stilte van binnen. Zijn antwoord? Met een knipoog: “Uit Sneek, in Friesland.” Dan volgt bijna altijd gelach. In zijn nieuwste column schrijft Bako over een vraag die hij zijn hele leven al krijgt. En over wat hij in al die jaren heeft geleerd: je afkomst is een beginpunt, geen eindbestemming.
Als ik terugkijk op mijn leven in Nederland, zie ik een lange weg vol verschillende banen en ervaringen. Ik heb veel gedaan: ik was dramadocent, regisseur en theatermaker. Ik stond op het podium als acteur, maar werkte ook in de horeca, liep mijn rondes als postbode, was commercieel medewerker, bezorgde kranten en werkte als cameraman.
Na meer dan vijf jaar wachten op mijn verblijfsvergunning kreeg ik eindelijk de kans om een eigen huis te krijgen in een wijk in Apeldoorn. Ik was zo blij. Het leven in het asielzoekerscentrum was zwaar en onzeker geweest. Hoewel ik dankbaar was dat ik een plek had om te verblijven, woog het lange wachten
Toen ik net in Apeldoorn kwam, vanuit het AZC uit Leeuwarden, begon mijn fantasie meteen te spelen met de naam Apeldoorn. In mijn gedachten betekende het iets als appel in dromen. Ik dacht zelfs dat de stad Dromen van Appels heette. Pas later ontdekte ik dat de naam Apeldoorn een historische oorsprong heeft: waarschijnlijk verwijst
